13ος 14ος Μισθός Ομιλία Προέδρου Δικαστών Εισαγγελέων που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2025 στην Παλαιά Βουλή
Απομαγνητοφωνημένη η ομιλία του Προέδρου των Δικαστών και Εισαγγελέων
Πρόεδρος Δικαστών και εισαγγελέων Σεβαστίδης Χριστόφορος
Κύριε πρόεδρε
Κυρίες και κύριοι εύχομαι καταρχήν κάθε καλό στις οικογένειές σας μια καλή δημιουργική και αγωνιστική χρονιά για όλους ευχαριστώ πολύ για την τιμητική πρόσκληση σε αυτή την επετειακή εκδήλωση
Συμπληρώνονται φέτος όπως ειπώθηκε και πριν 100 χρόνια από τότε που δημόσιοι υπάλληλοι και υπάλληλοι των λεγόμενων τριών Τ:
ταχυδρομεία – τηλεφωνία και τηλέγραφος διεκδικούσαν επιτακτικά το 13ο μισθό τον οποίο το προηγούμενο έτος είχαν κατακτήσει οι ηλεκτροτεχνίτες
Τα οικονομικά της χώρας δεν το επιτρέπουν ήταν η δήλωση του τότε υπουργού οικονομικών
Ναυτεργάτες εργάτες μήλων και σιδηροδρομικοί επίσης διεκδικούσαν το 1925 τα δώρα
Οι τελευταίοι το πετυχαίνουν όχι όμως και δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι επιμένουν με πολύμορφες κινητοποιήσεις και τα επόμενα δύο χρόνια αλλά και αργότερα τη δεκαετία του 1930 κατά την οποία σε ορισμένες περιπτώσεις έλαβαν ένα επίδομα αντί του 13ου μισθού ενώ κάποτε περιορίστηκαν σε μια ενίσχυση υπό την μορφή δανείου
το αίτημα για 13ο μισθό διατηρήθηκε και κατά τη διάρκεια της κατοχής.
Μετά την απελευθέρωση έλαβαν χώρα κινητοποιήσεις και κινητοποιήσεις με αυτό το αίτημα οι οποίες κορυφώθηκαν το Πάσχα και τα Χριστούγεννα του 1945
Μια σχετική δικαίωση των αγώνων που είχαν γίνει αποτυπώθηκε με τον αναγκαστικό νόμο 1777 του 51
Οι ιστορικές αυτές αναφορές δεν γίνονται για να πλουτίσουμε τις γνώσεις μας αλλά για να αυξήσουμε την εμπειρία μας να παρατηρήσουμε ομοιότητες και να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα για τη σημερινή κατάσταση να αντιληφθούμε ότι όσο δύσκολα κερδίζονται εργασιακά δικαιώματα τόσο εύκολα αναιρούνται όταν υπάρχει το κοινωνικό πολιτικό περιβάλλον που ευνοεί την άμπωτη των διεκδικήσουν και δεν προβάλλονται κατάλληλες αντιστάσεις
Μετά από έναν αιώνα σκληρών αγώνων φτάσαμε και πάλι στο σημείο μηδέν
Ο 13ος και 14ος μισθός που δεν ήταν κάποια επιπλέον αμοιβή χαρισμένη από την εργοδοσία είτε κρατική είτε ιδιωτική αλλά ενσωμάτωνε ουσιαστικά μέρος της απλήρωτης εργασίας κατά τη διάρκεια του χρόνου εξακολουθούσε να καταβάλλεται μέσα στις πιο δύσκολες οικονομικές συνθήκες:
- περάσαμε από τη συμπληγάδες του οικονομικού κράχ του 29
- το 2ο παγκόσμιο πόλεμο
- τον ελληνικό εμφύλιο
- την επτάχρονη δικτατορία
- την ενεργειακή κρίση της δεκαετίας του 1970
Οι αφορμές δεν έλειψαν ωστόσο η παγκόσμια ισορροπία σε πολιτικό επίπεδο ήταν αυτή που συγκράτησε κάθε σκέψη για κατάργηση των δώρων όπως και άλλων εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων που εξασφάλιζαν αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής για τους εργαζόμενους
Λίγο πριν το κλείσιμο του 20ου αιώνα οι πολιτικές συνθήκες διεθνώς επέτρεψαν:
- τη σταδιακή κατάργηση των εργασιακών δικαιωμάτων
- την διάλυση του κοινωνικού κράτους
- την απογύμνωση κάθε έννοιας προστασίας των εργαζομένων
- ελαστικές μορφές απασχόλησης
- κατάργηση συλλογικών συμβάσεων εργασίας
- δικαιώματος απεργίας
- διευκόλυνση των απολύσεων
Για κάθε μέτρο που λαμβάνονταν υπήρχε και αντίστοιχη δικαιολόγηση
Κάθε καρφί στο σώμα της εργασίας αποτελούσε και μια ανάσα ανακούφισης για τους θιασώτες της παλινόρθωσης
Ένα έγινε φανερό ότι τα δικαιώματα των εργαζομένων δεν χωρούν στον κόσμο του επιχειρηματικού ανταγωνισμού ούτε του κράτους επιχειρηματία που λειτουργεί με τους κανόνες της αγοράς και του κέρδους
Η οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 αξιοποιήθηκε για μείωση αρχικά και στη συνέχεια για πλήρη κατάργηση των δώρων στο δημόσιο τομέα και δικαιολογήθηκε από την ανάγκη περιορισμού των ελλειμμάτων της χώρας.
Μετά την έξοδο της Ελλάδας από τα μνημόνια το κράτος χωρίς καμία επίσημη δικαιολογία αρνείται να τα επιστρέψει στους εργαζόμενους,
Ελπίζει ίσως ότι μια ιστορική κατάκτηση ενός αιώνα θα ξεθωριάσει γρήγορα στις μνήμες των ανθρώπων
Το επιχείρημα της έλλειψης δημοσιονομικού χώρου όμοιο με αυτό που χρησιμοποιήθηκε πριν από 100 χρόνια αποδομείται εύκολα από τα επίσημα στοιχεία της eurostat που είναι αναρτημένα και στη σελίδα του υπουργείου οικονομικών που παρουσιάζουν αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα κατά 7,7% την τετραετία που μας πέρασε ποσοστό υπερδιπλάσιο της ευρωπαϊκής ένωσης και τριπλάσιο της ευρωζώνης
Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμούς 2,5% δηλαδή τριπλάσιους σε σχέση με την υπόλοιπη ΕΥΡΟΖΏΝΗ
Αυτή τη στιγμή έπειτα από την εξομοίωση των μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα τα ετήσια εισοδήματα των εργαζομένων στο δημόσιο υπολείπονται κατά 14% λόγω των δύο επιπλέον μισθών που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα μια μεταχείριση προφανώς ανισότιμη.
Θα προσέθετα όμως εδώ το εξής:
Κανένας εργαζόμενος στο δημόσιο τομέα δεν πρέπει να πέσει στην παγίδα του κοινωνικού αυτοματισμού και της διαίρεσης μεταξύ των εργαζομένων. Οι ιδιωτικοί υπάλληλοι δεν είναι η ευνοημένοι, διατήρησαν λόγω των χαμηλών εισοδημάτων τους τα δώρα ώστε να μη βρεθούν στην κατάσταση της απόλυτης εξαθλίωσης.
Βοηθούν τώρα τους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα με την διατήρηση ενός ιστορικού θεσμού που παραμένει ζωντανός ώστε να διεκδικήσουν και αυτοί την επιστροφή τμήματος του μισθού που άδικα τους παρακρατείται
Εξάλλου η συνταξιούχοι δημόσιου και ιδιωτικού τομέα έχουν κοινή τύχη καθώς υφίστανται όμοια μεταχείριση μικρό ποσοστό αναπλήρωσης του μισθού τους και ολοκληρωτική κατάργηση των δώρων
Η ένωση δικαστών της εισαγγελέων έλαβε την πρωτοβουλία αυτών των Σεπτέμβρη να θέσει ανοιχτά θέμα επιστροφής των δώρων στο δημόσιο τομέα στη βάση που δίνονταν το 2010 Πραγματοποιήσαμε συναντήσεις τόσο με την ΑΔΕΔΥ όσο και με άλλους επαγγελματικούς φορείς του δημοσίου που έχουνε κοινό αίτημα.
Ζητήσαμε συνάντηση με το υπουργό οικονομικών η οποία εκκρεμεί εδώ και 3 μήνες περίπου
Καλέσαμε τα πολιτικά κόμματα να λάβουν θέση και πραγματικά τα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης τοποθετήθηκαν θετικά στο αίτημα επιστροφής 13ου και 14ου μισθού δεν γνωρίζω και θα με συγχωρέσετε αν κάνω λάθος αν έχει τοποθετηθεί στο θέμα και η αξιωματική αντιπολίτευση
Περιμένω μεγάλο ενδιαφέρον των εκπρόσωπο της αξιωματικής αντιπολίτευσης για μια σχετική τοποθέτηση πάνω σε αυτό
Η ένωσή μας απευθύνθηκε εγγράφως σε δικαστικές ενώσεις άλλων χωρών της ευρωπαϊκής ένωσης που επλήγησαν το ίδιο βάναυσα απ’ την οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010.
Πριν λίγες εβδομάδες λάβαμε απάντηση από την ένωση δικαστών της Ισπανίας
Μας ενημέρωσαν λοιπόν πως σημείωσε μισθούς και δώρα που επιβλήθηκαν στο δημόσιο τομέα στο σύνολο του δημόσιου τομέα μεταξύ των ετών 2008 έως 2014 ήταν της τάξης του 5% και αποκαταστάθηκαν λίγο αργότερα
Αυτή τη στιγμή διεκδικούν την αποκατάσταση της μείωσης της αγοραστικής αξίας του μισθού τους σε σχέση με το 2004
Κλείνοντας θέλω να κάνω έναν αναγκαίο διαχωρισμό ανάμεσα σε ένα συνδικαλιστικό πολιτικό αίτημα απ’τη μια μεριά και μια δικαστική διεκδίκηση από την άλλη
Μπορούν αναμφισβήτητα να υπάρξουν να συνυπάρξουν διατηρώντας βέβαια την αυτοτέλειά τους θεμελιώνονται ωστόσο σε εντελώς διαφορετικές βάσεις και προϋποθέσεις
Η δικαστική διεκδίκηση ως βάση το σύνταγμα και τους υφιστάμενους νόμους και διέρχεται αποκλειστικά από την κρίση και την ΕΡΜΗΝΕΊΑ των δικαστηρίων
Το συνδικαλιστικό αίτημα είναι ευρύτερο αντιστοιχεί:
- στο συσχετισμό των κοινωνικών δυνάμεων
- στην αποφασιστικότητα της διεκδίκησης και
- ικανοποιείται με όρους πολιτικούς
υπάρχουν περιπτώσεις που η δικαστική δικαίωση δεν συνεπάγεται πολιτική λύση χαρακτηριστικά αναφέρω την αμετάκλητη απόφαση του ελεγκτικού συνεδρίου που έλυσε το συνταξιοδοτικό των δικαστικών λειτουργών χωρίς μέχρι σήμερα να έχει εφαρμοστεί αυτή αμετάκλητη απόφαση από την κυβέρνηση
όπως επίσης
είναι ενδεχόμενο η αρνητική έκβαση ενός δικαστικού αγώνα να αποκατασταθεί με μία πολιτική λύση
Κυρίες και κύριοι η προσπάθεια που ξεκινούμε δεν είναι η εύκολη ούτε μπορούμε να περιμένουμε θαύματα από τη μία μέρα στην άλλη
Η καλλιέργεια κλίματος προσδοκιών στο άμεσο μέλλον μπορεί να σπείρει απογοήτευση στους εργαζόμενους
Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουν όλοι την ανάγκη συστηματικής δουλειάς με επιμονή και υπομονή διαρκής ενημέρωση της κοινής γνώμης και άσκηση πολιτικής πίεσης προς τα πολιτικά κόμματα και το αρμόδιο υπουργείο
Να δημιουργηθούν εκείνες οι προϋποθέσεις ώστε το αίτημα επαναφοράς των δώρων να γίνει το κυρίαρχο αίτημα που ενώνει συνταξιούχους και εργαζόμενους
Η ένωσή μας θα εντείνει και το επόμενο διάστημα τις προσπάθειες της ώστε να αποκατασταθεί μια κοινωνική αδικία
Να επαναφέρουμε από το λήθαργο μια σημαντική ιστορική κατάκτηση και να επιστραφούν στους εργαζόμενους αυτά που δικαιούνται
Σας ευχαριστώ πολύ
13ος 14ος Μισθός Ομιλία Προέδρου Δικαστών Εισαγγελέων
13ος 14ος Μισθός Ομιλία Προέδρου Δικαστών Εισαγγελέων που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2025 στην Παλαιά Βουλή