Οικονομική δυσπραγία Vs Υπηρεσιακή Άδεια με αποδοχές

Οικονομική δυσπραγία Vs Υπηρεσιακή Άδεια με αποδοχές

Οικονομική δυσπραγία και άδειες με αποδοχές: ισχύει το επιχείρημα;

Η οικονομική δυσπραγία της χώρας, από μόνη της, δεν αποτελεί σήμερα νόμιμο λόγο απόρριψης αίτησης για άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης με αποδοχές, εφόσον δεν υπάρχει ενεργή διάταξη που να προβλέπει τέτοιο περιορισμό.

Ένα από τα επιχειρήματα που προβάλλονται κατά τη συζήτηση για τη χορήγηση άδειας υπηρεσιακής εκπαίδευσης με αποδοχές είναι η επίκληση της κακής οικονομικής κατάστασης της χώρας. Εξετάζουμε αν το επιχείρημα αυτό ευσταθεί νομικά.

✅Υπάρχει άρνηση από τη Διοίκηση να χορηγήσει την άδεια επειδή δεν είναι καλά τα οικονομικά της χώρας;

Για τα σχολικά έτη 2020-2021 και 2021-2022 είχαν εκδοθεί οι υπ’ αριθ. 82036/Ε3/29-06-2020 (ΑΔΑ: Ψ09Α46ΜΤΛΗ-ΙΡΞ) και 89856/Ε3/22-07-2021 (ΑΔΑ: ΨΡΤ446ΜΤΛΗ-ΡΝΓ) εγκύκλιοι της Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Σύμφωνα με αυτές, «λαμβάνοντας υπόψη τη συσταλτική δημοσιονομική πολιτική, τη δυσκολία αναπλήρωσης των εκπαιδευτικών στα διδακτικά τους καθήκοντα και με στόχο την εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων … επιτρέπεται η χορήγηση – ανανέωση αδειών υπηρεσιακής εκπαίδευσης με αποδοχές ως εξής: …», προσδιορίζονταν ως δικαιούχοι μόνο οι υπότροφοι του ΙΚΥ και οι άμισθοι ειδικευόμενοι γιατροί. Κατά τα τρία τελευταία σχολικά έτη δεν υπήρξε καμία αντίστοιχη οδηγία. Η Διοίκηση επικαλείται, επιπλέον, ότι η χορήγηση εκπαιδευτικών αδειών με αποδοχές συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος, καθώς απαιτεί την πρόσληψη αυξημένου αριθμού αναπληρωτών.

✔Έχει νομικό έρεισμα το επιχείρημα αυτό;

Οι εγκύκλιοι του 2020-2021 εκδόθηκαν αποκλειστικά για τα συγκεκριμένα σχολικά έτη, λαμβανομένων υπόψη των τότε συνθηκών. Ουδέποτε απέκτησαν χαρακτήρα γενικού και διαρκούς κανόνα δικαίου, και κατά τα επόμενα σχολικά έτη δεν εκδόθηκε αντίστοιχη εγκύκλιος που να παρατείνει ή να επαναλαμβάνει τους ίδιους περιορισμούς.

Αναμφίβολα, η χορήγηση άδειας υπηρεσιακής εκπαίδευσης μπορεί να έχει δημοσιονομικές ή οργανωτικές συνέπειες. Ωστόσο, η εκτίμηση και η διαμόρφωση της δημοσιονομικής πολιτικής αποτελούν αρμοδιότητα του νομοθέτη και της εκτελεστικής εξουσίας, όχι των υπηρεσιακών συμβουλίων. Το αρμόδιο συμβούλιο καλείται να εφαρμόσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και να εξετάσει αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις χορήγησης της άδειας· δεν δύναται να υποκαταστήσει τον νομοθέτη εισάγοντας περιορισμούς που ο νόμος δεν προβλέπει.

Το κρίσιμο νομικό ζήτημα δεν είναι αν υφίστανται γενικότερες δημοσιονομικές δυσχέρειες, αλλά αν υπάρχει ισχύουσα νομοθετική ή κανονιστική διάταξη που να απαγορεύει ή να περιορίζει τη συγκεκριμένη άδεια. Από το ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο δεν προκύπτει διάταξη που να απαγορεύει ή να περιορίζει τα ανωτέρω. Η μη έκδοση νέας εγκυκλίου μετά το σχολικό έτος 2021-2022 δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως σιωπηρή απαγόρευση, ούτε να δημιουργήσει περιορισμό που ο νόμος δεν προβλέπει.

Η μοναδική ενεργός σήμερα δημοσιονομική διάταξη που άπτεται του θέματος είναι ο ν. 4093/2012 (άρθρο πρώτο, υποπαράγραφος Γ.1, παρ. 11). Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι από 1.1.2013 καταργείται η προσαύξηση αποδοχών (ο διπλασιασμός του βασικού μισθού) της παρ. 5 του άρ. 58 ν. 3528/2007 για όσους λαμβάνουν άδεια στο εσωτερικό, ενώ για το εξωτερικό η προσαύξηση υπολογίζεται μόνο επί του βασικού μισθού. Καταργεί, δηλαδή, μία συγκεκριμένη μισθολογική προσαύξηση που συνόδευε την άδεια -δεν καταργεί, ούτε περιορίζει, την ίδια την άδεια με τις κανονικές αποδοχές, η οποία εξακολουθεί να θεμελιώνεται αυτοτελώς στο άρ. 58 §§1-4 ν. 3528/2007.

Η ταύτιση της κατάργησης μιας ειδικής μισθολογικής προσαύξησης (2013) με γενική απαγόρευση χορήγησης άδειας με κανονικές αποδοχές δεν βρίσκει κανένα έρεισμα στο γράμμα του νόμου. Όπου ο νομοθέτης θέλησε να αναστείλει πλήρως τη χορήγηση αδειών με αποδοχές, το έπραξε ρητώς και για ορισμένο χρόνο (άρ. 4 ν. 4210/2013, με ισχύ 21-11-2013 έως 31-12-2014, προ πολλού εκλείπον). Η απουσία αντίστοιχης, ενεργού σήμερα νομοθετικής αναστολής δεν μπορεί να αναπληρωθεί από διοικητική εγκύκλιο χωρίς νομοθετικό έρεισμα.

Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται και από επίσημη πηγή: στην εξαντλητική παράθεση της ισχύουσας νομοθεσίας για τη διαδικασία στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (τελευταία ενημέρωση 09/04/2025) περιλαμβάνονται μόνον ο ν. 4093/2012, ο ν. 3528/2007 (άρ. 58), δύο Υπουργικές Αποφάσεις (ΔΙΔΑΔ/Φ.53Β/687/43403/2018 και ΔΙΔΑΔ/Φ.53/1379/οικ.4727/2008) και τρεις εγκύκλιοι (ΔΙΔΑΔ/Φ.69/117/οικ.11102/2020, ΔΙΔΑΔ/Φ.69/98/38803/2018, ΔΙΔΑΔ/Φ.51/590/οικ.14346/2008), όλες σχετικές με διαδικαστικά ζητήματα. Οι εγκύκλιοι 82036/Ε3/2020 και 89856/Ε3/2021, που επικαλείται η Διοίκηση ως βάση της άρνησης λόγω «οικονομικής στενότητας», δεν εμφανίζονται πουθενά σε αυτή την επίσημη, επικαιροποιημένη καταγραφή. ΄

Το γεγονός ότι οι εγκύκλιοι αυτές δεν περιλαμβάνονται στην επίσημη καταγραφή της ισχύουσας νομοθεσίας του Εθνικού Μητρώου ενισχύει την άποψη ότι δεν αποτελούν μέρος του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου εφαρμογής του άρθρου 58  του Νόμου  3528/2007.

Συμπερασματικά

Η οικονομική δυσπραγία της χώρας δεν συνδέεται πουθενά, νομικά, με τη χορήγηση ή μη άδειας υπηρεσιακής εκπαίδευσης με αποδοχές. Δεν προκύπτει από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ενεργός διάταξη που να τεκμηριώνει τέτοιο συσχετισμό. Αντιθέτως, υπάρχει νομοθεσία -το άρθρο 58 ν. 3528/2007- που ρητά επιτρέπει τη χορήγησή της, εφόσον πληρούνται τα κατά νόμο κριτήρια.