Οδηγίες Διδασκαλίας Φυσικής Α΄ Β΄ Γ΄ ΕΠΑΛ

Οδηγίες Διδασκαλίας Φυσικής Α΄ Β΄ Γ΄ ΕΠΑΛ ανακοινώθηκαν με το υπ’ αριθμ.Φ3/119492/Δ4/29-09-2022 έγγραφο του ΥΠΑΙΘ

 Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Από το Βιβλίο: ΦΥΣΙΚΗ Α’ ΕΠΑ.Λ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΓΑΡΟΦΑΛΑΚΗΣ Ι., ΠΑΓΩΝΗΣ Κ., ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Δ., εκδ. ΙΤΥΕ ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ

 

Διδακτέα-Εξεταστέα Ύλη

  1. ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ
    • Η έννοια της δύναμης
    • Τα χαρακτηριστικά της δύναμης
    • Δυνάμεις επαφής και δυνάμεις από απόσταση
    • Η δύναμη ως αιτία παραμόρφωσης-Νόμος Hooke
    • Μέτρηση δυνάμεων με δυναμόμετρο
    • Σύνθεση δυνάμεων (Μόνο για συγγραμμικές και κάθετες. Εκτός το λυμένο παράδειγμα)
    • Ανάλυση δύναμης σε συνιστώσες
    • Δράση- Αντίδραση- 3ος νόμος του Νεύτωνα

 

4.  ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΗ

  • Το αίνιγμα της κίνησης
    • Μέση ταχύτητα
    • Στιγμιαία ταχύτητα ( Εκτός ο μαθηματικός προβληματισμός)
  • Αδράνεια-1ος νόμος του Νεύτωνα για την κίνηση (Εκτός το ιστορικό σημείωμα)
  • Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση

4.3.1 Μελέτη της ευθύγραμμης ομαλής κίνησης

  • Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση-Επιτάχυνση
    • Η έννοια της επιτάχυνσης
    • Εξισώσεις κίνησης-Διαγράμματα (Εκτός οι αποδείξεις τύπων και το παράδειγμα 3)
  • ΔΥΝΑΜΗ. Το μυστικό της επιτάχυνσης-2ος Νόμος του Νεύτωνα

4.5.2 Βάρος. Περιλαμβάνονται τα παραδείγματα 1,3,4,5

  • Τριβή
    • Δυνάμεις τριβής
    • Πού οφείλεται η τριβή
  • Στατική τριβή (Εκτός ο υπολογισμός του noρ )
  • Τριβή ολίσθησης (Εκτός το παράδειγμα με τα δύο σώματα και την τροχαλία και το «ας στοχαστούμε»

 

5.  ΕΡΓΟ-ΕΝΕΡΓΕΙΑ

  • Από τη βιολογική εργασία στο φυσικό έργο
  • Έργο σταθερής δύναμης (μέχρι τη αναφορά για τον James Joule, περιλαμβάνεται το παράδειγμα)
  • Έργο γνωστών δυνάμεων

5.3.1 Το βάρος, το έργο και η …συντήρηση

  • Ρυθμοί έργου (Μέχρι τη σχέση 3)

5.6 Έργο και ενέργεια: οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος (Εκτός οι αποδείξεις). Περιλαμβάνεται το δεύτερο παράδειγμα

Οδηγίες διδασκαλίας

Προτείνεται αρχικά να γίνει εισαγωγική συζήτηση σχετικά με τον ρόλο της Φυσικής στην τεχνολογία. Η Φυσική είναι η πιο βασική από όλες τις Φυσικές Επιστήμες επειδή ασχολείται με θεμελιώδη ζητήματα όπως οι ιδιότητες και οι αλληλεπιδράσεις της ύλης και της ακτινοβολίας. Η τεχνολογία είναι η τροποποίηση του φυσικού κόσμου για την ικανοποίηση των αναγκών των ανθρώπων. Η επιστήμη του μηχανικού είναι η εφαρμογή των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών για τη δημιουργία τεχνολογίας. Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας οφείλεται στις φυσικές επιστήμες. Αλλά και αντίστροφα, η εξέλιξη της τεχνολογίας βοήθησε πολύ στην εξέλιξη των Φυσικών Επιστημών.

Στη συνέχεια, προτείνεται στο πλαίσιο των εργασιών καθώς και των συνθετικών δημιουργικών εργασιών που εκτελούν οι μαθητές/τριες στο σπίτι, ατομικά ή ομαδικά να οικειοποιηθούν τη δομή μίας εργαστηριακής αναφοράς σε πειραματική δραστηριότητα και η οποία προσομοιάζει με μία επιστημονική εργασία. Για να χαρακτηριστεί μια δραστηριότητα πειραματική θα πρέπει να υπάρχει έλεγχος και χειρισμός μεταβλητών. Στις δραστηριότητες αυτές αναπαράγονται και μελετώνται φαινόμενα, νόμοι που τα διέπουν ή και ανακαλύπτονται δομές. Μπορούν να γίνονται στο εργαστήριο αλλά και στην τάξη όταν δεν υπάρχει πρόβλημα ασφάλειας.

Πώς γράφουμε μια εργαστηριακή αναφορά σε πειραματική δραστηριότητα

 Μια εργαστηριακή αναφορά θα πρέπει να είναι σχετικά σύντομη και να αναφέρει ξεκάθαρα τη σκοπιμότητα του πειράματος, το θεωρητικό υπόβαθρο στο οποίο στηρίχθηκε ο πειραματισμός, τον τρόπο συλλογής των δεδομένων, την παρουσίαση των δεδομένων, τα σφάλματα και τα συμπεράσματα καθώς και τον σχολιασμό τους. Ένας/Μία αναγνώστης/αναγνώστρια της εργαστηριακής έκθεσης θα πρέπει , να είναι σε θέση να επαναλάβει το πείραμα και να πάρει παρόμοια αποτελέσματα.

Η εργαστηριακή αναφορά θα πρέπει να εκπληρώνει τους στόχους του πειράματος και να περιλαμβάνει τα παρακάτω.

ΤΙΤΛΟΣ-ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ-ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Το όνομα της δραστηριότητας ή η διατύπωση του ερευνητικού ερωτήματος και από κάτω τα ονόματα των μελών της ομάδας καθώς και του/της υπεύθυνου καθηγητή/καθηγήτριας, με πρώτο το όνομα εκείνου/εκείνης που έγραψε την έκθεση καθώς και την ημερομηνία που πραγματοποιήθηκε το πείραμα.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ -ΣΚΟΠΟΣ

Καθορίζεται ο σκοπός του πειράματος και περιγράφονται οι λόγοι για τους οποίους πραγματοποιείται το πείραμα καθώς και τα κριτήρια επιτυχίας του. Αναπτύσσεται και μια στρατηγική προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός.

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ

Αναφέρεται η θεωρία που σχετίζεται με το πείραμα και οι σχέσεις που χρησιμοποιήθηκαν στην ανάλυση των δεδομένων. Διατυπώνονται υποθέσεις, προβλέψεις και εκτιμήσεις οι οποίες βασίζονται σε θεωρίες και μοντέλα.

ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ

Αναφέρονται όλα τα υλικά , όργανα ή και ψηφιακά εργαλεία συλλογής δεδομένων που απαιτήθηκαν για την πραγματοποίηση του πειράματος.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ (ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ)

Περιγράφεται ο σχεδιασμός της πειραματικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε για τη συλλογή των δεδομένων. Σε περιπτώσεις που υπάρχει φύλλο εργασίας η περιγραφή δεν γίνεται αντιγράφοντας το φύλλο αυτό. Θα πρέπει η περιγραφή να είναι πλήρης ώστε ένα άτομο με τις απαιτούμενες για τον σκοπό του πειράματος γνώσεις, να μπορεί να επαναλάβει το πείραμα.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ, ΔΕΔΟΜΕΝΑ KAI ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

Καταγράφονται οι παρατηρήσεις και παρουσιάζονται τα δεδομένα μέσω διαφόρων αναπαραστάσεων (Αλγεβρικών, γραφικών, διαγραμματικών, στροβοσκοπικών, και λεκτικών). Αν είναι δυνατό, γίνεται και συμπερίληψη των αβεβαιοτήτων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Αναγραφή των συμπερασμάτων τα οποία βασίζονται στα αποδεικτικά στοιχεία την ορθή χρήση των μαθηματικών και των νόμων της Φυσικής. Αναγνώριση μοτίβων. Σύγκριση των πειραματικών αποτελεσμάτων με τις θεωρητικές προβλέψεις. Εκτιμήσεις του κατά πόσο οι πιθανές αποκλίσεις των πειραματικών αποτελεσμάτων με τα αποτελέσματα που προβλέπονται από τη θεωρία δικαιολογούνται με βάση τα αναμενόμενα σφάλματα και εξηγήσεις για ασυνήθιστες αποκλίσεις.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Αυτοαξιολόγηση, αναστοχασμός και διερεύνηση εναλλακτικών προσεγγίσεων. Προτάσεις για βελτιώσεις και διερεύνηση νέων ερωτημάτων.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Βιβλιογραφικές αναφορές.

 

Προτείνεται τουλάχιστον ένα εργαστηριακό θέμα, κατάλληλο για την εμπλοκή των μαθητών/μαθητριών και την εκπόνηση εργαστηριακής αναφοράς. Ακολουθούνται τα βήματα της διερευνητικής μεθόδου με σκοπό την εξοικείωση με επιστημονικές πρακτικές και την ανάπτυξη των αντίστοιχων δεξιοτήτων.

Μερικές από αυτές τις επιστημονικές δεξιότητες είναι:

  • Η διατύπωση υποθέσεων προβλέψεων και εκτιμήσεων
  • Η επιλογή και δικαιολόγηση του είδους των δεδομένων που χρειάζονται
  • Η καταγραφή παρατηρήσεων και η λήψη μετρήσεων
  • Η αναγνώριση των κανόνων ασφάλειας ηθικής και συνεργασίας.
  • Η καταγραφή πειραματικών δεδομένων σε κατάλληλα δομημένους πίνακες δεδομένων και πίνακες ανάλυσης δεδομένων με σκοπό την εύκολη επεξεργασία και εξαγωγή συμπερασμάτων.
  • Η επιλογή και σχεδίαση του κατάλληλου γραφήματος
  • Η εξαγωγή και παρουσίαση πληροφορίας μέσω διαφόρων αναπαραστάσεων (Αλγεβρικών, γραφικών, διαγραμματικών, στροβοσκοπικών, και λεκτικών)

Πολύ χρήσιμο είναι και το ελεύθερο εξελληνισμένο λογισμικό video ανάλυσης Tracker . Το Tracker είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο για τη μελέτη και τη μοντελοποίηση των κινήσεων. (Trackertutorial Από ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας). http://ekfethesp.blogspot.com/search/label/Tracker

Η ύλη διδάσκεται αξιοποιώντας:

α. Βιβλίο μαθητή: ΦΥΣΙΚΗ Α’ ΕΠΑ.Λ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΓΑΡΟΦΑΛΑΚΗΣ Ι., ΠΑΓΩΝΗΣ Κ., ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Δ., εκδ. ΙΤΥΕ ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ

β. Ψηφιακό υλικό: Ενδεικτικά αναφέρονται:

 

·         Φωτόδενδρο

·         Ψηφιακά διδακτικά σενάρια ΙΕΠ

·         Βιβλιοθήκη Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων, ΕΑΙΤΥ

·         Πλατφόρμα Αίσωπος

·         ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας: Βιντεοανάλυση με tracker

·         ΕΚΦΕ Κέρκυρας: Φύλλα εργασίας

·         ΕΚΦΕ Δράμας: Πειράματα Φυσικής

·         ΕΚΦΕ Αλίμου: Εργαστηριακές ασκήσεις

·         2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου: Εργαστηριακές ασκήσεις

·         ΕΚΦΕ Αμπελοκήπων: Φύλλα εργασίας

·         ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ: Εργαστηριακές ασκήσεις φυσικής με tracker

·         ΕΚΦΕ Νέας Σμύρνης: (Υποστηρικτικό Υλικό)

·         ΕΚΦΕ Καρδίτσας: Βίντεο και πειράματα

·         ΕΚΦΕ Καστοριάς

·         ΕΚΦΕ Λακωνίας

·         ΕΚΦΕ Κω

·         1ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου

·         ΕΚΦΕ Ομόνοιας

·         ΕΚΦΕ Β ΑΘΗΝΑΣ

·         ΕΚΦΕ Χίου

·         ΕΚΦΕ Αιγίου

·         ΕΚΦΕ Σερρών

·         Προσομοιώσεις PΗΕΤ

γ. Σε όλες τις διδακτικές ενότητες από το βιβλίο , το πλήθος των ερωτήσεων, ασκήσεων και προβλημάτων του βιβλίου θα πρέπει να εναρμονίζεται με τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο. Το ίδιο ισχύει και για τη χρήση των παραδειγμάτων, των ενθέτων και των δραστηριοτήτων.

Εξεταστέα ύλη (Περιεχόμενο – Διαχείριση και ενδεικτικός προγραμματισμός)

Σύνολο ελάχιστων προβλεπόμενων ωρών: 42

Στην αρχή της σχολικής χρονιάς είναι σκόπιμο να γίνει μια αναφορά στα θεμελιώδη μεγέθη τις μονάδες μέτρησης και τα βασικά στοιχεία της τριγωνομετρίας. Επίσης, μέσω παραδειγμάτων να γίνει κατανοητή η διάκριση μεταξύ μονόμετρων και διανυσματικών μεγεθών. Τέλος, να αναφερθεί η διαφορά μεταξύ φυσικών και χημικών φαινομένων.

 

Διδακτική ενότητα Συνιστώμενες Διδακτικές Πρακτικές/Παρατηρήσεις Ενδεικτικές

Ώρες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο

ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

   

10

2.1 Η έννοια της δύναμης Σχεδίαση δυνάμεων
2.2 Τα χαρακτηριστικά της δύναμης  
2.3 Δυνάμεις επαφής και

δυνάμεις σε απόσταση

Κάθετη αντίδραση σε κεκλιμένο επίπεδο: Από Φωτόδενδρο
2.5. Η Δύναμη ως αιτία

παραμόρφωσης – Νόμος του Hooke.

Νόμος του Hooke, Ελατήρια: Από PHET Ισορροπία δυνάμεων
2.6. Μέτρηση δυνάμεων με το δυναμόμετρο Προτείνεται οι μαθητές/τριες να εμπλακούν στο εργαστήριο με μετρήσεις με δυναμόμετρα

 

Προτείνονται οι ασκήσεις από 2.1 έως και 2.12

2.8 Σύνθεση δυνάμεων (Μόνο                                          για

συγγραμμικές                                          και κάθετες. Εκτός το λυμένο παράδειγμα)

Οι γωνίες των παραδειγμάτων με τη ρυμούλκηση πλοίου (εικόνα 2.23) και τις δυνάμεις που σχηματίζουν γωνία (εικόνα 2.25) να θεωρηθούν ορθές. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με τον τύπο 2.6 που θα διδαχθεί για ορθή γωνία: Fολ2=F12+F22. Το λυμένο παράδειγμα δεν περιλαμβάνεται.

Συνισταμένη δύο δυνάμεων:

Πρόσθεση διανυσμάτων συνισταμένη , Συνισταμένη δύο δυνάμεων Πρόσθεση διανυσμάτων:

2.9 Ανάλυση δύναμης σε συνιστώσες Ανάλυση δύναμης σε συνιστώσες:

Για εμπέδωση προτείνονται ενδεικτικά οι ασκήσεις 2.13 έως και 2.21 εκτός

2.18β, 2.19 και 2.20.

2.10 Δράση- αντίδραση-

3ος Νόμος του Νεύτωνα

Δράση και αντίδραση: 3ος νόμος του Νεύτωνα:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο

ΔΥΝΑΜΗ και ΚΙΝΗΣΗ

Επανάληψη από Β Γυμνασίου:

Σύστημα αναφοράς, σχετική κίνηση, ορισμός τροχιάς

Προσδιορισμός της θέσης ενός σωματίου σε ευθεία γραμμή και στο επίπεδο.

Χρονική στιγμή, Συμβάν, Χρονικό διάστημα, θέση και μετατόπιση

 

 

 

16

 

  Διαφορές μεταξύ μετατόπισης και διαστήματος  
4.1  Το αίνιγμα της κίνησης

4.1.6    Μέση ταχύτητα

4.1.7  Στιγμιαία Ταχύτητα. (Εκτός: ο μαθηματικός προβληματισμός)

Ολοκληρώνεται μέχρι και την πρόταση:

«Η στιγμιαία ταχύτητα είναι διανυσματικό μέγεθος και στις ευθύγραμμες κινήσεις έχει κάθε στιγμή την ίδια κατεύθυνση με την κατεύθυνση της

κίνησης».

 

 

 

 

Μελετώντας την έννοια της μετατόπισης: Μέση ταχύτητα:

4.2 Αδράνεια – 1ος νόμος του Νεύτωνα για την κίνηση (Εκτός: το

ιστορικό σημείωνα)

 

Μάζα αδράνεια

4.3    Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση

4.3.1             Μελέτη της ευθύγραμμης                  ομαλής

κίνησης

Διανυσματικά χαρακτηριστικά της ταχύτητας Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση

Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση με βίντεο ανάλυση από: ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας

Λογισμικό: «Πολλαπλές Αναπαραστάσεις» του Φυσικού Κόσμου:

4.4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση

– Επιτάχυνση

4.4.1 Η έννοια της επιτάχυνσης

4.4.2. Εξισώσεις κίνησης

– Διαγράμματα (Εκτός: οι αποδείξεις τύπων και το παράδειγμα 3)

Κίνηση δύο αυτοκινήτων

Η επιτάχυνση στην καθημερινότητα, διανυσματικά χαρακτηριστικά της επιτάχυνσης, θετική και αρνητική επιτάχυνση

Η εξίσωση της ταχύτητας και η εξίσωση κίνησης στην ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση

Επιτάχυνση:

Διαγράμματα θέσης – χρόνου:

Εργαστήριο: Μελέτη της ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης (με υποστήριξη των ΕΚΦΕ).

Από ΕΚΦΕ Κέρκυρας κυρίως περιγραφή του χρονομετρητή Από ΕΚΦΕ Αμπελοκήπων με Φύλλο εργασίας

από ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας με βιντεοανάλυση (tracker) από ΕΚΦΕ Ηλιούπολης με βιντεoανάλυση tracker)

Από ΕΚΦΕ Ομόνοιας με χρήση φωτοπυλών από 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου με φύλλο εργασίας από ΕΚΦΕ Αλίμου με φύλλο εργασίας

από 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου με multilog και με βίντεο ανάλυση (tracker) από ΕΚΦΕ Δράμας

Προτεινόμενες ασκήσεις: 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 4.10, 4.11, 4.12,

4.18, 4.19, 4.20

4.5 ΔΥΝΑΜΗ. Το μυστικό της επιτάχυνσης – 2ος  

O δεύτερος νόμος του Νεύτωνα:

 

νόμος του Νεύτωνα    
4.5.2. Βάρος. (Περιλαμβάνονται τα

παραδείγματα 1,3,4,5)

 

Ελεύθερη πτώση – κατακόρυφη βολή:

Προτεινόμενες ασκήσεις: 4.21 – 4.29, 4.32, 4.35, 4.36.

4.9.  Τριβή

4.9.1  Δυνάμεις τριβής

4.9.2  Που οφείλεται η τριβή

 

Δυνάμεις και κίνηση Τριβή: Από PHET

Μελετώντας την τριβή σε διαφορετικές επιφάνειες, Κίνηση σε κεκλιμένο επίπεδο

 

Προτείνονται ενδεικτικά οι ασκήσεις: 4.61 – 4.66.

4.10 Στατική τριβή ΤΣ (Εκτός: ο υπολογισμός του nορ ) Mέχρι και την πρόταση, «nορ ο συντελεστής οριακής τριβής του οποίου οι τιμές εξαρτώνται από το είδος των επιφανειών).

Στατική τριβή και τριβή ολίσθησης : Από Φωτόδενδρο Κίνηση σώματος σε οριζόντιο επίπεδο

Περιλαμβάνεται η παράγραφος «Τι κάνουμε, για να λύσουμε ένα πρόβλημα τριβής»,

Και όλα τα λυμένα παραδείγματα, εκτός από το «Δύο σώματα Σ1 και Σ2 … η τάση του σκοινιού».

Κίνηση σώματος σε κεκλιμένο επίπεδο

 

 

Η τριβή εργαστηριακά 1 Από ΕΚΦΕ Νέας Σμύρνης και αντίστοιχο βίντεο Η τριβή εργαστηριακά 2 Από ΕΚΦΕ Νέας Σμύρνης και αντίστοιχο video Η τριβή εργαστηριακά 3 Από ΕΚΦΕ Νέας Σμύρνης και αντίστοιχο βίντεο Η τριβή εργαστηριακά 4 Από ΕΚΦΕ Νέας Σμύρνης

 

 

 

Προτείνονται ενδεικτικά οι ασκήσεις: 4.61 – 4.66.

4.11 Τριβή ολίσθησης (Εκτός: το παράδειγμα με τα δύο σώματα και

την τροχαλία και το «ας στοχαστούμε»)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο

ΕΡΓΟ – ΕΝΕΡΓΕΙΑ

   

12

5.1 Από τη βιολογική

εργασία στο φυσικό έργο

 

 

 

 

 

μέχρι και τον ορισμό:

5.2 Έργο σταθερής δύναμης (μέχρι την αναφορά για τον James

P. Joule).

 

Περιλαμβάνεται το παράδειγμα. «Το Joule είναι, λοιπόν, το παραγόμενο έργο από τη δύναμη ίση με 1Ν, όταν μετακινεί το σημείο εφαρμογής της κατά 1m στην κατεύθυνση που επενεργεί.».  
5.3.  Έργο γνωστών δυνάμεων

5.3.1  Το βάρος, το έργο

και η συντήρηση

 
5.4 Ρυθμοί έργου (μέχρι

τη σχέση 5.3)

 
5.6 Έργο και ενέργεια: οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

(Εκτός: οι αποδείξεις).

Περιλαμβάνονται οι τύποι της κινητικής ενέργειας

και του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας χωρίς τις αποδείξεις. Επιπλέον, περιλαμβάνεται η έννοια της δυναμικής ενέργειας,

το θεώρημα διατήρησης της ολικής ενέργειας και το δεύτερο παράδειγμα.

 

 

Θα πρέπει να αποφεύγεται η ενασχόληση με μεγάλο αριθμό

ασκήσεων/προβλημάτων ή με προβλήματα υψηλού βαθμού δυσκολίας. Να μη διδαχθούν ασκήσεις με τροχαλία.

Ενεργειακό πάρκο

 

 

Προτεινόμενες ερωτήσεις – ασκήσεις: 5.9, 5.11, 5.12,5.13,,5.14 ,5.17, 5.18

Εργαστηριακή άσκηση: Μελέτη και έλεγχος της διατήρησης της μηχανικής ενέργειας

στην ελεύθερη πτώση

σώματος.

Πλήρης παρουσίαση και υλοποίηση από το ΕΚΦΕ Σερρών:

Από ΕΚΦΕ Αμπελοκήπων: Φύλλο εργασίας (Παραλλαγή εργαστηριακού οδηγού)

 

Διατήρηση της ενέργειας κατά την ελεύθερη πτώση:

 

Β ΛΥΚΕΙΟΥ

 

Διδακτέα-Εξεταστέα Ύλη

 

Από το Βιβλίο: ΦΥΣΙΚΗ Β΄ ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ., Αλεξάκης Ν., Αμπατζής Σ, Γκουγκούσης Γ, Κουντούρης Β, Μοσχοβίτης Ν., Οβαδίας Σ., Πετρόχειλος Κ., Σαμπράκος Μ., Ψαλίδας Α.

 

1.  ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ

  • Ο νόμος του Coulomb
  • Ηλεκτρικό πεδίο

1.4 Δυναμικό- Διαφορά δυναμικού

2.  ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

  • Ηλεκτρικές πηγές
  • Ηλεκτρικό ρεύμα
  • Κανόνες του Kirchhoff
  • Αντίσταση (ωμική)-Αντιστάτης
  • Συνδεσμολογία αντιστατών (αντιστάσεων)
  • Ενέργεια και ισχύς του ηλεκτρικού ρεύματος
  • Ηλεκτρεργετική δύναμη (ΗΕΔ) πηγής
  • Νόμος του Ohm για κλειστό κύκλωμα

 

Οδηγίες διδασκαλίας

Θεωρείται σημαντικό στην αρχή της σχολικής χρονιάς ή και στην αρχή κάθε ενότητας να γίνει επανάληψη αφενός ως προς τα κεντρικά σημεία της ύλης κυρίως της Α’ ΕΠΑ.Λ. και της Γ’ Γυμνασίου και αφετέρου ως προς ορισμένα άλλα σημεία όπως οι αριθμητικοί συλλογισμοί με χρήση της διαίρεσης και οι επιστημονικές πρακτικές και οι αντίστοιχες δεξιότητες.

 

Στον πίνακα που ακολουθεί φαίνονται οι ενότητες της Φυσικής Β’ Λυκείου ΕΠΑΛ και ενδεικτικά σημεία για επανάληψη. Εμφανίζονται πρώτα (με μια παύλα) τα κεντρικά σημεία από προηγούμενες τάξεις. Στη συνέχεια, αναφέρονται οι έννοιες κλειδιά, οι νόμοι και ορισμένα ακόμα σημεία τα οποία προτείνεται να προσεγγιστούν στην επανάληψη.

Προτείνεται στο πλαίσιο των εργασιών καθώς και των συνθετικών δημιουργικών εργασιών που εκτελούν οι μαθητές/τριες στο σπίτι, ατομικά ή ομαδικά να οικειοποιηθούν τη δομή μίας εργαστηριακής αναφοράς σε πειραματική δραστηριότητα η οποία προσομοιάζει με μία επιστημονική εργασία. Για να χαρακτηριστεί μια δραστηριότητα πειραματική θα πρέπει να υπάρχει έλεγχος και χειρισμός μεταβλητών. Στις δραστηριότητες αυτές αναπαράγονται και μελετώνται φαινόμενα, νόμοι που τα διέπουν ή και ανακαλύπτονται δομές. Μπορεί να γίνεται στο εργαστήριο αλλά και στην τάξη όταν δεν υπάρχει πρόβλημα ασφάλειας. Το πώς γράφουμε μια εργαστηριακή αναφορά σε πειραματική δραστηριότητα, περιγράφεται στις οδηγίες της Α’ ΕΠΑ.Λ..

Προτείνεται ένα εργαστηριακό θέμα, κατάλληλο για την εμπλοκή των μαθητών και την εκπόνηση εργαστηριακής αναφοράς σε πειραματική δραστηριότητα.

 

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
1       ΔΥΝΑΜΕΙΣ      ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ – Πρώτος νόμος του Νεύτωνα -Ισορροπία-Αδράνεια

-Σχεδίαση και σύνθεση δυνάμεων, τρίτος νόμος του Νεύτωνα

 

Συνθήκη Ισορροπίας υλικού σημείου

Ανάλογα και αντιστρόφως ανάλογα μεγέθη Το νόημα του λόγου δύο φυσικών μεγεθών

Έννοιες: Πυκνότητα, Δύναμη, Έργο δύναμης Θέση, Μετατόπιση, Ταχύτητα, Επιτάχυνση, Δύναμη, Βάρος, Μάζα,

Νόμοι: Εξισώσεις της ελεύθερης πτώσης

2 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Συνεχές ηλεκτρικό ρεύμα -Υπολογισμός του έργου σταθερής δύναμης.

 

Έννοιες: Κινητική ενέργεια, Θερμική ενέργεια, Θερμοκρασία, Θερμότητα. Θεμελιώδης νόμος της θερμιδομετρίας, Μεταβολή, Ρυθμός μεταβολής, σχετική μεταβολή μεγέθους

Νόμοι: Διατήρηση της ολικής ενέργειας

 

 

α. Η ύλη διδάσκεται από το εγχειρίδιο: ΦΥΣΙΚΗ Β΄ ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ., Αλεξάκης Ν., Αμπατζής Σ, Γκουγκούσης Γ, Κουντούρης Β, Μοσχοβίτης Ν., Οβαδίας Σ., Πετρόχειλος Κ., Σαμπράκος Μ., Ψαλίδας Α.

 

ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

β. Ψηφιακό υλικό: Ενδεικτικά αναφέρονται:

 

Φωτόδενδρο

Ψηφιακά διδακτικά σενάρια ΙΕΠ

Βιβλιοθήκη Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων, ΕΑΙΤΥ

Πλατφόρμα Αίσωπος

ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας: Βιντεοανάλυση με tracker ΕΚΦΕ Κέρκυρας: Φύλλα εργασίας

ΕΚΦΕ Δράμας: Πειράματα Φυσικής ΕΚΦΕ Αλίμου: Εργαστηριακές ασκήσεις

2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου: Εργαστηριακές ασκήσεις ΕΚΦΕ Αμπελοκήπων: Φύλλα εργασίας

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ: Εργαστηριακές ασκήσεις φυσικής με tracker

ΕΚΦΕ Νέας Σμύρνης: (Υποστηρικτικό Υλικό)

ΕΚΦΕ Καρδίτσας: Βίντεο και πειράματα

ΕΚΦΕ Καστοριάς ΕΚΦΕ Λακωνίας ΕΚΦΕ Κω

1ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΕΚΦΕ Ομόνοιας ΕΚΦΕ Β ΑΘΗΝΑΣ

ΕΚΦΕ Χίου ΕΚΦΕ Αιγίου ΕΚΦΕ Σερρών

Προσομοιώσεις PΗΕΤ

 

γ. Σε όλες τις διδακτικές ενότητες από το βιβλίο , το πλήθος των ερωτήσεων, ασκήσεων και προβλημάτων του βιβλίου θα πρέπει να εναρμονίζεται με τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο. Το ίδιο ισχύει και για τη χρήση των παραδειγμάτων, των ενθέτων και των δραστηριοτήτων.

 

Διδακτέα ύλη (Περιεχόμενο – Διαχείριση και ενδεικτικός προγραμματισμός

Σύνολο ελάχιστων προβλεπόμενων ωρών: (23).

 

 

Διδακτική ενότητα

 

Συνιστώμενες Διδακτικές Πρακτικές/Παρατηρήσεις

Ενδεικτικές

Ώρες

– ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ

 

Το εισαγωγικό ένθετο και οι

παράγραφοι:

1.1  Ο Νόμος του Coulomb

1.2  Ηλεκτρικό πεδίο

1.4 Δυναμικό – διαφορά δυναμικού

Να μη διδαχθεί το παράδειγμα 2 της παραγράφου 1.1.

Να μη διδαχθεί το ερώτημα (γ) στο Παράδειγμα 7 της παραγράφου 1.4.

Παρατήρηση: Η ηλεκτρική δυναμική ενέργεια είναι μια μορφή αποθηκευμένης ενέργειας ενός συστήματος ηλεκτρικών φορτίων λόγω της θέσης τους και περιγράφει την ηλεκτρική αλληλεπίδρασή τους. Επειδή το ηλεκτρικό φορτίο Q στο σχολικό βιβλίο θεωρείται ακλόνητο θεωρούμε, καταχρηστικά, ότι η δυναμική ενέργεια του συστήματος ανήκει στο ηλ. φορτίο

q και δίνεται από τη σχέση: U = k Q q όπως αναφέρεται στην

r

παράγραφο 1.4, αφού η ενότητα 1.3 είναι εκτός ύλης.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Η στρατηγική επίλυσης

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

Ένθετα εκτός ύλης προβλημάτων δεν αποτελεί εξεταστέα ύλη. Λυμένα προβλήματα: Να μη διδαχθούν τα λυμένα προβλήματα 1, 2, 3 και 4.

Ερωτήσεις – Δραστηριότητες, Προβλήματα:

Αφαιρούνται ερωτήσεις − δραστηριότητες και προβλήματα που αντιστοιχούν σε ύλη που αφαιρείται.

Να διδαχθούν ερωτήσεις και προβλήματα υπολογισμού δύναμης, έντασης και δυναμικού σε περιπτώσεις

ηλεκτρικού πεδίου που δημιουργείται το πολύ από 2 ηλεκτρικά φορτία και μόνο σε σημεία της ευθείας που τα ενώνει.

Να μη διδαχτούν:

Ερωτήσεις και προβλήματα: α) κίνησης φορτίων, β) ισορροπίας

φορτίων με δυνάμεις στο επίπεδο. Τα προβλήματα 13 μέχρι 20 και 27 μέχρι 44.

 
– ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ: ΣΥΝΕΧΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

2.1  Ηλεκτρικές πηγές

2.2  Ηλεκτρικό ρεύμα

2.3  Κανόνες του Kirchhoff

2.4  Αντίσταση – Αντιστάτης

2.5  Συνδεσμολογία αντιστατών (αντιστάσεων)

2.7  Ενέργεια και ισχύς του

ηλεκτρικού ρεύματος

2.8  Ηλεκτρεγερτική δύναμη

(ΗΕΔ) πηγής

2.9  Νόμος του Οhm για κλειστό κύκλωμα

 

 

Ένθετα εκτός ύλης

Να μη δοθεί έμφαση στην υποπαράγραφο «Αναλυτική περιγραφή του ηλεκτρικού ρεύματος στους μεταλλικούς αγωγούς» της παραγράφου 2.2.

Στον δεύτερο κανόνα του Kirchhoff να γίνει πειραματική διαπίστωση ότι: VΑΓ = VΑΒ+ VΒΓ προκειμένου να το

χρησιμοποιούν ως γνώση σε συνδεσμολογίες αντιστατών.

 

Να γίνει μόνο απλή αναφορά στους τύπους αντιστατών και τον χρωματικό κώδικα. Να μη ζητηθεί από τους /τις

μαθητές/μαθήτριες παράδειγμα υπολογισμού αντίστασης με τον χρωματικό κώδικα.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Η στρατηγική επίλυσης προβλημάτων δεν αποτελεί εξεταστέα ύλη.

Λυμένα προβλήματα: Να μη διδαχτούν.

 

Ο/Η εκπαιδευτικός να συζητήσει τη λύση ενός προβλήματος με κύκλωμα τριών (3)αντιστάσεων.

Ερωτήσεις – Δραστηριότητες, Προβλήματα:

 

Αφαιρούνται ερωτήσεις – δραστηριότητες και προβλήματα που αναφέρονται σε ύλη η οποία δεν διδάσκεται.

Να μη διδαχτούν προβλήματα με κυκλώματα που περιέχουν παραπάνω από τρεις αντιστάτες.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15

 

  Δραστηριότητες:

 

1. Κατά τη διδασκαλία των μαγνητικών αποτελεσμάτων του ηλεκτρικού ρεύματος, οι μαθητές/μαθήτριες να εμπλακούν σε πειράματα εκτροπής μαγνητικής βελόνας λόγω ηλεκτρικού

ρεύματος και επίσης να κατασκευάσουν απλό

ηλεκτρομαγνήτη.

 

2.   Να γίνει εξοικείωση των μαθητών/μαθητριών με τη χρήση των πολύμετρων (χρήση ως αμπερόμετρα και ως βολτόμετρα)

3.   Nα γίνει πειραματική επαλήθευση των κανόνων, όπως περιγράφονται στο βιβλίο (εικόνα 2.3-15 και 2.3-19)

Εργαστηριακή Άσκηση: Ενεργειακή μελέτη των στοιχείων απλού ηλεκτρικού κυκλώματος με πηγή και ωμικό

καταναλωτή(εκτός του κινητήρα). Σε παραλλαγή που θα

επιλέξει ο/η εκπαιδευτικός (μπορεί να ζητηθεί η συνδρομή και η συνεργασία του οικείου ΕΚΦΕ).

 

 

Εργαστηριακή Άσκηση: Μελέτη της χαρακτηριστικής καμπύλης ηλεκτρικής πηγής και ωμικού καταναλωτή (εκτός της

κρυσταλλοδιόδου). Σε παραλλαγή που θα επιλέξει ο/η

 

εκπαιδευτικός (μπορεί να ζητηθεί η συνδρομή και η συνεργασία του οικείου ΕΚΦΕ).

 
  ΣΥΝΟΛΟ ΩΡΩΝ 23

 

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

Διδακτέα Ύλη

Από το Βιβλίο: Φυσική 2ος ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ, ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Δ, ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ Π, ΣΚΟΥΝΤΖΟΣ Π., ΧΑΛΚΙΑ Κ.

 

1.  ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ

  • Μαγνητικό πεδίο ρευματοφόρου αγωγού
  • Δύναμη Laplace 3.Γ. Το σωληνοειδές

1.4 Φυσικοί μαγνήτες

1.7 Ο ηλεκτρομαγνήτης

 

2.  ΕΠΑΓΩΓΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

  • Το φαινόμενο της ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής
  • Νόμος της ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής
  • Αμοιβαία επαγωγή (φαινόμενο)

2.5 Κανόνας του Lenz (Εκτός η ερμηνεία)

 

3.  ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΑ ΡΕΥΜΑΤΑ

  • Το εναλλασσόμενο ρεύμα και οι μαθηματικές σχέσεις του
  • Μετασχηματιστής
  • Μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας
  • Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις-Ασφάλειες

 

4.  ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

  • Παραγωγή-Διάδοση Μηχανικών Κυμάτων
  • Εγκάρσια και διαμήκη κύματα (Εκτός τα ένθετα)
  • Ταχύτητα διάδοσης- Συχνότητα-Περίοδος-Μήκος κύματος-Θεμελιώδης εξίσωση κυμάτων
    • Συχνότητα
  • Περίοδος
  • Μήκος κύματος
  • Ταχύτητα διάδοσης (Όχι μαθηματική περιγραφή)
    • Οι ιδιότητες των κυμάτων
  • Ανάκλαση
  • Διάθλαση

 

5.  ΣΕΙΣΜΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

  • Αιτίες δημιουργίας των σεισμικών κυμάτων
  • Τα είδη των σεισμικών κυμάτων
  • Προσδιορισμός του επικέντρου ενός σεισμού
  • Η κλίμακα μέτρησης του μεγέθους των σεισμών

 

6.  ΗΧΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

  • Ο ήχος στον αέρα-Πηγές παραγωγής του ήχου
  • Διάδοση του ήχου στον αέρα
  • Μέσα διάδοσης του ήχου-Ταχύτητα του ήχου
  • Ένταση του ηχητικού κύματος
  • Απλοί και σύνθετοι ήχοι
  • Υποκειμενικά χαρακτηριστικά των ήχων (Περιληπτικά)
  • Το Ύψος του ήχου
  • Ακουστότητα
  • Χροιά
    • Οι υπέρηχοι και οι εφαρμογές τους

 

7.  ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

  • Παραγωγή και διάδοση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων
  • Ταχύτητα ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων
  • Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα

7.3.8 Βλάβες που δημιουργούνται από την ιοντίζουσα (υπεριώδης, Χ και ακτινοβολία γ)

 

8.  ΦΩΣ-ΑΝΑΚΛΑΣΗ-ΚΑΤΟΠΤΡΑ

  • Φύση του φωτός – θεωρία των κβάντα
  • Ευθύγραμμη διάδοση του φωτός
  • Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός
  • Ανάκλαση του φωτός
  • Νόμοι της ανάκλασης του φωτός-Διάχυση

 

9.  ΔΙΑΘΛΑΣΗ-ΦΑΚΟΙ-ΟΡΑΣΗ

  • Διάθλαση του φωτός
  • Νόμος της διάθλασης – (Νόμος του Snell)
  • Ορική γωνία- Ολική ανάκλαση
  • Όραση-Μηχανισμός όρασης (Επιγραμματικά)
  • Ανωμαλίες όρασης (Επιγραμματικά)

 

11.   ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

  • Ραδιενέργεια
  • Ακτινοβολία α, β, γ
  • Πυρηνική σχάση και σύντηξη (Επιγραμματικά)
  • Επιπτώσεις της ραδιενέργειας

 

Οδηγίες διδασκαλίας

Θεωρείται σημαντικό στην αρχή της σχολικής χρονιάς να γίνει επανάληψη αφενός ως προς τα κεντρικά σημεία της ύλης κυρίως της Α’ και της Β΄ ΕΠΑ.Λ. και αφετέρου ως προς ορισμένα άλλα σημεία όπως οι επιστημονικές πρακτικές και οι αντίστοιχες δεξιότητες.

α. Η ύλη διδάσκεται από το εγχειρίδιο: Φυσική 2ος ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ,

ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Δ, ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ Π, ΣΚΟΥΝΤΖΟΣ Π., ΧΑΛΚΙΑ Κ.

β. Δύναται να αξιοποιηθεί υλικό που σχετίζεται με την ιστορία και τη Φύση της επιστήμης καθώς και με τον ρόλο της Φυσικής στην τεχνολογία. (Η Φυσική είναι η πιο βασική από όλες τις Φυσικές Επιστήμες επειδή ασχολείται με θεμελιώδη ζητήματα όπως οι ιδιότητες και οι αλληλεπιδράσεις της ύλης και της ακτινοβολίας. Η τεχνολογία είναι η τροποποίηση του φυσικού κόσμου για την ικανοποίηση των αναγκών των ανθρώπων. Η επιστήμη του μηχανικού είναι η εφαρμογή των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών για τη δημιουργία Τεχνολογίας. Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας οφείλεται στις Φυσικές Επιστήμες. Αλλά και αντίστροφα, η εξέλιξη της τεχνολογίας βοήθησε πολύ στην εξέλιξη των Φυσικών Επιστημών. Οι επιστημονικές γνώσεις είναι προσωρινές αλλά ανθεκτικές. Η επιστημονική γνώση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό, αλλά όχι εξ ολοκλήρου, στην παρατήρηση, τα πειραματικά δεδομένα, τα ορθολογικά επιχειρήματα, την δημιουργικότητα και τον σκεπτικισμό. Η επιστημονική πρόοδος χαρακτηρίζεται από τον ανταγωνισμό μεταξύ ανταγωνιστικών θεωριών. Οι επιστήμονες μπορούν να ερμηνεύουν διαφορετικά τα ίδια πειραματικά δεδομένα. Υπάρχουν ιστορικές, πολιτιστικές και κοινωνικές επιρροές στην επιστήμη.

γ. Σε όλες τις διδακτικές ενότητες από το βιβλίο, το πλήθος των ερωτήσεων, ασκήσεων και προβλημάτων του βιβλίου θα πρέπει να εναρμονίζεται με τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο. Το ίδιο ισχύει και για τη χρήση των παραδειγμάτων, των ενθέτων και των δραστηριοτήτων.

 

Διδακτέα ύλη (Περιεχόμενο – Διαχείριση και ενδεικτικός προγραμματισμός)

Σύνολο ελάχιστων προβλεπόμενων ωρών: Σαράντα τρείς (46)

 

Διδακτική ενότητα Συνιστώμενες Διδακτικές Πρακτικές/Παρατηρήσεις Ενδεικτικές

Ώρες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ

1.1  Μαγνητικό πεδίο

ρευματοφόρου αγωγού

1.2  Δύναμη Laplace

1.3. Γ. Το σωληνοειδές

1.4 Φυσικοί μαγνήτες

1.7 Ηλεκτρομαγνήτης

Α) Να μη διδαχθούν οι ενότητες 1.5 – 1.6.

Β) Στην ενότητα 1.2 «Δύναμη Laplace»: Να διδαχθεί μόνο η περίπτωση που ο αγωγός

είναι κάθετος στο μαγνητικό πεδίο. Να μη διδαχθεί η παράγραφος «ορισμός του πεδίου Β». »[σύμφωνα με το Α), όλη η ενότητα 1.6 δεν διδάσκεται]

Γ) Όσον αφορά στους τύπους του κεφαλαίου:

Να μην απομνημονευτούν επειδή περιέχουν σύνθετες σταθερές. Θα μπορούσαν να δίνονται σε τυπολόγιο.

Να μην ασκηθούν οι μαθητές/τριες μόνο σε απλές αλγοριθμικές εφαρμογές τους. Να δοθεί έμφαση στην ποιοτική-ποσοτική σχέση των μεγεθών που περιέχονται σε αυτούς.

Δ) Να μην διδαχθούν οι ασκήσεις που αναφέρονται σε ύλη του κεφαλαίου που αφαιρέθηκε.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚEΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ:

Να πραγματοποιηθεί το πείραμα στη δύναμη Laplace(παράγραφος 1.2). Να πραγματοποιηθεί η δραστηριότητα 2 (παράγραφος 1.7)

 

 

 

 

 

 

6

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΕΠΑΓΩΓΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

2.1  Το φαινόμενο της ηλεκτρομαγνητικής

επαγωγής

2.2  Νόμος της

ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής

2.3  Αμοιβαία επαγωγή

2.5 Ο κανόνας Lenz

Α) Να μη διδαχθεί η ενότητα 2.4.

Β) Στην ενότητα 2.1. να διδαχθεί μόνο ο υπολογισμός της μαγνητικής ροής στην περίπτωση που η ένταση του μαγνητικού πεδίου είναι κάθετη στην επιφάνεια.

Β) Από την ενότητα 2.5 να μη διδαχθεί η «ερμηνεία», αλλά να διδαχτεί ο κανόνας του LENZ.

Γ) Οι τύποι να δίνονται σε τυπολόγιο

Δ) Να μη διδαχθούν οι ασκήσεις: 4, 6, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: Να πραγματοποιηθεί το

πείραμα στην αμοιβαία επαγωγή (παράγραφος 2.3)

 

 

 

4

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΕΝΑΛΛΑΣΟΜΕΝΟ ΡΕΥΜΑ

3.1  Το εναλλασσόμενο

ρεύμα και οι μαθηματικές σχέσεις του

3.2  Μετασχηματιστής

3.3  Μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας

3.4  Ηλεκτρικές

εγκαταστάσεις-ασφάλειες

Α) Για την ποσοτική σχέση που υπολογίζει το Uo

(ενότητα 3.1-Ι. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΑΛΛΑΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ) να δοθεί έμφαση στα ποιοτικά- ποσοτικά χαρακτηριστικά της, δηλαδή της σχέσης του Uo με τα ω, Ν, Β, Α.

Β) Να πραγματοποιηθούν ασκήσεις μόνο με τη χρήση τύπων με ενεργές τιμές.

Γ) Στις ασφάλειες (ενότητα 3.4) να γίνει αναφορά μόνο στους τύπους ασφάλειας.

Δ) Να μη διδαχθεί στην ενότητα 3.4 η παράγραφος:«Προσέξτε: Όταν διαπιστώσετε … κανόνων ασφάλειας».

Ε) Να μη διδαχθούν οι ερωτήσεις – ασκήσεις: 2, 10, 13,15, 20, 21. Οι ασκήσεις 6 και 7 να συζητηθούν στηντάξη. Στην άσκηση 18 οι δραχμές να γίνουν ευρώ. Δηλ.

αντί 0 δρχ/kwh να γραφεί 0,09 ευρώ / kwh).

 

 

 

6

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

4.1  Παραγωγή και διάδοση Μηχανικών Κυμάτων

4.2  Εγκάρσια και διαμήκη

4.3  Ταχύτητα διάδοσης – Συχνότητα- Περίοδος- Μήκος Κύματος- Θεμελιώδης εξίσωση των κυμάτων

4.4  Οι ιδιότητες των

κυμάτων.

Α) Να μη διδαχθούν τα ένθετα: α) τα κύματα στην επιφάνεια της θάλασσας (στην ενότητα 4.2) και β) η μαθηματική περιγραφή του κύματος (στην παράγραφο

4.34.) γ) Να μη διδαχθεί η παράγραφος 4.4.3 «συμβολή των κυμάτων». Β) Να μη διδαχθούν οι ερωτήσεις – ασκήσεις 8, 12.

 

 

 

Δ) Προτείνονται οι προσομοιώσεις: Διαμήκη κύματα: Από φωτόδενδρο

5
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΣΕΙΣΜΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

5.1 Αιτίες δημιουργίας των σεισμικών κυμάτων

Να μη διδαχθεί η άσκηση 4.

Η άσκηση 3 να συζητηθεί στην τάξη.

3

 

 

 

5.2  Τα είδη των σεισμικών κυμάτων

5.3  Προσδιορισμός του επίκεντρου του σεισμού

5.4  Η κλίμακα μέτρησης του μεγέθους των

σεισμών

   
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΗΧΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

6.1  Ο ήχος στον αέρα – Πηγές παραγωγής ήχου

6.2  Διάδοση του ήχου στον αέρα

6.3  Μέσα διάδοσης του ήχου- Ταχύτητα ήχου

6.4  Ένταση του ηχητικού κύματος

6.5  Απλοί και σύνθετοι ήχοι

6.6  Υποκειμενικά

χαρακτηριστικά των ήχων

6.7  Οι υπέρηχοι και οι εφαρμογές τους

Α) Η ενότητα 6.6 να διδαχθεί περιληπτικά.

Β) Να μη διδαχθεί το ένθετο: «Σύγκριση των ηχητικών εντάσεων: το ντεσιμπέλ» της

παραγράφου 6.6.2 να γίνει στοιχειώδης αναφορά στο dB ως μονάδα μέτρησης έντασης ήχου.

Γ) Προαιρετικά και εφόσον υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα και χρόνος θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί Εργαστηριακή άσκηση: Μελέτη στάσιμων ηχητικών

κυμάτων (π.χ. με το σωλήνα του Kund). Προσδιορισμός της ταχύτητας του ήχου στον αέρα και εξάρτηση της από τη θερμοκρασία.

Δ) Προτείνονται για καλύτερη εμπέδωση οι προσομοιώσεις:

 

Χροιά του ήχου: Από φωτόδενδρο

 

 

 

 

5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

7.1 Παραγωγή και

Α) Να μη διδαχθούν οι ερωτήσεις-ασκήσεις: 7 και 9

Β) Να διδαχθεί η εικόνα 7.4 και να γίνει αναφορά στις περιοχές του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Να μη διδαχθούν οι ενότητες 7.3.1-7.3.7 .

Να διδαχθεί η ενότητα 7.3.8: «Βλάβες που δημιουργούνται από την ιοντίζουσα

 

 

 

 

διάδοση

ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων

7.2  Ταχύτητα

ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων

7.3  Ηλεκτρομαγνητικό

φάσμα

(υπεριώδης, Χ και γ ακτινοβολία)

Γ) Προτείνονται οι προσομοιώσεις:

Ηλεκτρομαγνητικό φάσμα: Από φωτόδενδρο

 

3

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΦΩΣ

8.1  Φύση φωτός – θεωρία κβάντα

8.2  Ευθύγραμμη διάδοση του φωτός

8.3  Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός

8.4  Ανάκλαση του φωτός

8.5  Νόμοι ανάκλασης – διάχυση

Α) Να μη διδαχθούν οι ενότητες 8.6 – 8.7. Να γίνει αναφορά μόνο στα είδη κατόπτρων (επίπεδα, κοίλα,κυρτά).

Β) Να διδαχθούν μόνο οι ερωτήσεις- ασκήσεις 1, 2, 4,6, 7

 

 

 

5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

ΔΙΑΘΛΑΣΗ – ΦΑΚΟΙ – ΟΡΑΣΗ

9.1  Διάθλαση του φωτός

9.2  Νόμος διάθλασης (νόμος Snell)

9.3  Ορική γωνία – ολική ανάκλαση

9.9 Όραση – Μηχανισμός

Οι ενότητες 9.9 και 9.10 να διδαχθούν επιγραμματικά Να διδαχθούν μόνο οι ερωτήσεις-ασκήσεις 1 – 10

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: Να πραγματοποιηθεί η εργαστηριακή άσκηση «Ανάκλαση και διάθλαση του φωτός» (βλ. και αντίστοιχη δραστηριότητα του

εργαστηριακού οδηγού για την Γ’ Γυμνασίου).

 

 

 

 

4

 

 

 

όρασης

9.10 Ανωμαλίες όρασης

   
ΚΕΦAΛΑΙΟ 10

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΜΟΣ – ΠΟΛΩΣΗ – LASER

Να μη διδαχθεί

   
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

11.1  Ραδιενέργεια

11.2  Ακτινοβολία α, β, γ

11.6  Πυρηνική σχάση και σύντηξη

11.7  Επιπτώσεις της ραδιενέργειας

Α) Να μη διδαχθούν οι ενότητες 11.3 – 11.5

Β) Η ενότητα 11.6 να διδαχθεί επιγραμματικά. Να μην απομνημονευθούν οι αντιδράσεις αλλά να δοθεί έμφαση στη διατήρηση των υποατομικών σωματιδίων.

Γ) Να διδαχθούν μόνο οι ερωτήσεις-ασκήσεις 1 – 5 και 33, 38, 40.

 

 

 

5

ΣΥΝΟΛΟ ΩΡΩΝ 46

Μοιράστε το άρθρο

Facebook
Twitter
Linkedin
Pinterest

Σχολιάστε